Identyfikacja tematów wymagających dziennikarstwa danych
Podstawy dziennikarstwa danych
Ćwiczenie grupowe do seminarium 1. Każda grupa otrzymuje jeden scenariusz dziennikarski i pracuje nad nim zgodnie z poniższymi instrukcjami. Celem jest odróżnienie tych aspektów historii, które można opowiedzieć klasycznym dziennikarstwem, od tych, które wymagają podejścia opartego na danych.
Instrukcje (dla wszystkich grup)
Przeczytajcie przypisany wam scenariusz i odpowiedzcie na trzy zestawy pytań. Na końcu każda grupa prezentuje dwuminutowy szkic planu projektu.
1. Przeanalizujcie temat
- Jakie aspekty tej historii można opowiedzieć za pomocą tradycyjnego dziennikarstwa (wywiady, reportaż, analiza jakościowa)?
- Jakie aspekty wymagają dziennikarstwa danych (analiza ilościowa, wizualizacje, modelowanie statystyczne)?
- Dlaczego tradycyjne dziennikarstwo nie wystarczy do pełnego przedstawienia tej historii?
2. Sformułujcie hipotezy
- Zidentyfikujcie hipotezy lub pytania badawcze, które wymagają podejścia opartego na danych.
- Określcie, jakie dane (zmienne, źródła, poziom agregacji) byłyby potrzebne do ich zbadania.
- Zaproponujcie, jakie metody analizy i formy wizualizacji byłyby najbardziej odpowiednie.
3. Plan projektu
Naszkicujcie plan projektu dziennikarstwa danych, który obejmuje:
- Główne pytanie badawcze
- Potrzebne źródła danych
- Metodologię analizy
- Proponowane formy wizualizacji i prezentacji
- Potencjalne ograniczenia i wyzwania
GRUPA 1 — Pustoszejące szkoły
W waszej redakcji pojawia się informacja, że w kilku miastach wojewódzkich planowane jest zamknięcie lub łączenie szkół podstawowych z powodu spadku liczby uczniów. Jednocześnie w niektórych gminach podmiejskich powstają nowe szkoły, bo nie nadążają za napływem młodych rodzin. Wasz redaktor naczelny chce, żebyście zbadali, jak wygląda sytuacja w skali całego kraju: gdzie szkół ubywa, gdzie przybywa, i jakie czynniki za tym stoją.
GRUPA 2 — Kolej nierównych prędkości
Znajomy, który regularnie dojeżdża pociągiem do pracy, skarży się, że jego połączenie jest coraz bardziej opóźnione, mimo że rząd ogłasza rekordowe inwestycje w infrastrukturę kolejową. Na forach internetowych pojawiają się podobne głosy z różnych regionów, ale są też podróżni chwalący nowe, szybkie połączenia. Wasz redaktor naczelny zleca wam zbadanie, czy modernizacja kolei faktycznie poprawia punktualność i dostępność połączeń w całym kraju, czy też korzyści koncentrują się w wybranych regionach.
GRUPA 3 — Zielone obietnice miast
Prezydent jednego z dużych polskich miast ogłasza, że miasto osiągnęło cele redukcji emisji CO2 wyznaczone na 2025 rok. Opozycja zarzuca, że dane są manipulowane i że rzeczywista jakość powietrza się nie poprawiła. Wasz redaktor naczelny chce, żebyście zweryfikowali te twierdzenia i porównali postępy różnych polskich miast w realizacji celów klimatycznych.
GRUPA 4 — Recepty na pustym biurku
Lokalna gazeta donosi, że w pewnym powiecie pacjenci czekają na wizytę u specjalisty ponad rok, podczas gdy w sąsiednim powiecie termin można dostać w ciągu miesiąca. Ministerstwo Zdrowia twierdzi, że liczba lekarzy specjalistów w Polsce rośnie. Wasz redaktor naczelny prosi was o zbadanie, jak naprawdę wygląda dostępność opieki specjalistycznej w Polsce i co powoduje tak duże różnice między regionami.
GRUPA 5 — Niewidzialni pracownicy
Organizacja pozarządowa publikuje raport twierdząc, że w Polsce rośnie liczba osób pracujących na umowach cywilnoprawnych i w szarej strefie, które nie mają dostępu do podstawowych świadczeń pracowniczych. Rząd odpowiada, że rynek pracy jest w dobrej kondycji, powołując się na niską stopę bezrobocia. Wasz redaktor naczelny chce, żebyście zbadali, ile osób w Polsce pracuje w warunkach, które oficjalne statystyki zatrudnienia nie w pełni odzwierciedlają.
GRUPA 6 — Cyfrowa przepaść pokoleniowa
Podczas reportażu o cyfryzacji usług publicznych w Polsce natrafiacie na seniorów, którzy nie potrafią umówić się do lekarza online, złożyć wniosku przez ePUAP ani korzystać z bankowości internetowej. Jednocześnie rząd chwali się, że coraz więcej spraw urzędowych można załatwić cyfrowo. Wasz redaktor naczelny chce, żebyście zbadali, kto korzysta z cyfrowych usług publicznych w Polsce, kto zostaje wykluczony, i jak Polska wypada na tle innych krajów UE.