Ćwiczenie narracyjne — Grupa 5

Podstawy dziennikarstwa danych

Autor

Afiliacja

Ben Stanley

Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet SWPS

Ten handout zawiera wizualizacje pochodzące z rzeczywistego projektu dziennikarstwa danych o polskiej rzeczywistości miejskiej. Waszym zadaniem jest zbudować na ich podstawie plan artykułu. Nie znacie ani tytułu projektu, ani oryginalnej narracji — musicie sami odczytać, co mówią dane, sformułować pytanie badawcze i zaproponować strukturę materiału.

Wykres 1

Rysunek 1: Średnie miesięczne stężenie PM2.5 w wybranych miastach Polski, 2024. Czerwona linia przerywana oznacza roczną normę WHO (5 µg/m³). Źródło: GIOŚ, Baza danych pomiarów jakości powietrza, 2024.

Wykres 2

Rysunek 2: Średnie roczne stężenie PM2.5 w 20 polskich miastach, 2024. Czerwona linia przerywana oznacza obowiązującą normę UE (25 µg/m³), niebieska — normę WHO (5 µg/m³). Źródło: GIOŚ, Raport roczny o stanie powietrza, 2024.

Wykres 3

Rysunek 3: Kalendarz zanieczyszczenia PM2.5: średnie miesięczne stężenia w 8 polskich miastach w 2024 roku. Im ciemniejszy odcień, tym wyższe stężenie. Źródło: GIOŚ, 2024.

Wykres 4

Rysunek 4: Zależność między medianą miesięcznego dochodu rozporządzalnego a roczną średnią PM2.5 w 23 polskich miastach, 2024. Czerwona linia pokazuje trend regresji liniowej. Źródło: GUS (Budżety Gospodarstw Domowych) oraz GIOŚ, 2024.

Wykres 5

Rysunek 5: Zmiana średniego rocznego stężenia PM2.5 w 16 polskich miastach: porównanie 2015 i 2024. Długość odcinka pokazuje wielkość spadku. Źródło: GIOŚ, raporty roczne 2015-2024.

Wykres 6

Rysunek 6: Struktura emisji pyłu PM2.5 w Polsce według głównych źródeł, 2015-2024 (w %). Źródło: KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami), Bilans emisji pyłów, 2015-2024.

Wykres 7

Rysunek 7: Średnie roczne stężenie PM2.5 w wybranych polskich miastach, 2024, w porównaniu z normami WHO (5 µg/m³), przyszłą normą UE z 2030 roku (10 µg/m³) oraz obecną normą UE (25 µg/m³). Źródło: GIOŚ 2024, EEA, WHO Air Quality Guidelines 2021.

Pytania pomocnicze

• Jaka jest centralna „newsowa liczba”?
• Jaki typ narracji (odkrycia, weryfikacji, trendu) najlepiej pasuje?
• Kto jest bohaterem ludzkim tej historii?
• Jaki format opowiedzielibyście (artykuł, reportaż wideo, seria infografik, interaktywna wizualizacja)?
• Jakie elementy tradycyjnego dziennikarstwa (wywiady, reportaż terenowy, kontekst ekspercki) uzupełnią dane?
• Jakiego tytułu/leadu byście użyli?