Ćwiczenie: Dobór odpowiedniej metody badawczej

Wprowadzenie do metodologii badań społecznych

Autor
Afiliacja

Ben Stanley

Wydział Nauk Społecznych, Uniwersytet SWPS

Opublikowano

1 września 2026

Grupa 1

Instrukcje

Ćwiczenie: Dobór odpowiedniej metody badawczej

Wasz zespół otrzymał scenariusz badawczy do przeanalizowania. Waszym zadaniem jest:

  1. Przeczytać uważnie scenariusz badawczy
  2. Zdecydować, którą metodę (metodę/metody) byście zastosowali:
    • Ilościową (eksperyment, sondaż, analiza danych zastanych, obserwacja strukturalizowana)
    • Jakościową (wywiady pogłębione, FGI, etnografia, studium przypadku, obserwacja)
    • Mieszaną (sekwencyjna, równoległa, osadzona)
  3. Uzasadnić wybór, odnosząc się do:
    • Celu badania (eksploracja, weryfikacja, rozumienie)
    • Typu pytań badawczych (“ile?”, “jak często?” vs “dlaczego?”, “jak?”)
    • Charakteru zjawiska i dostępności próby
  4. Opisać konkretnie, jakie techniki zbierania danych zastosujecie

Wasz scenariusz badawczy:

Miejska rada miasta Krakowa chce zrozumieć, dlaczego liczba osób korzystających z komunikacji miejskiej spadła o 25% w ciągu ostatnich dwóch lat, mimo że ceny biletów nie wzrosły. Dostępne są dane statystyczne o liczbie sprzedanych biletów, rozkładach jazdy i demografii mieszkańców z Urzędu Miasta. Rada potrzebuje nie tylko wiedzy o tym, kto przestał korzystać z komunikacji, ale przede wszystkim dlaczego i jakie zmiany mogłyby zachęcić ludzi do powrotu do korzystania z komunikacji publicznej.

Wasze odpowiedzi:

Wybrana metoda/metody (zaznacz X):

[ ] Tylko ilościowa

[ ] Tylko jakościowa

[ ] Mieszana

Uzasadnienie wyboru metody:

(Odnieś się do: celu badania, typu pytań, charakteru zjawiska, dostępności danych/uczestników)

Konkretne techniki zbierania danych, które zastosujecie:

(Np. ankieta CAWI, wywiady IDI, FGI, analiza danych zastanych, obserwacja, itp.)

Jeśli wybraliście metodę mieszaną - opisz strategię:

(Sekwencyjna wyjaśniająca? Eksploracyjna? Równoległa? W jakiej kolejności i dlaczego?)

Grupa 2

Instrukcje

Ćwiczenie: Dobór odpowiedniej metody badawczej

Wasz zespół otrzymał scenariusz badawczy do przeanalizowania. Waszym zadaniem jest:

  1. Przeczytać uważnie scenariusz badawczy
  2. Zdecydować, którą metodę (metodę/metody) byście zastosowali:
    • Ilościową (eksperyment, sondaż, analiza danych zastanych, obserwacja strukturalizowana)
    • Jakościową (wywiady pogłębione, FGI, etnografia, studium przypadku, obserwacja)
    • Mieszaną (sekwencyjna, równoległa, osadzona)
  3. Uzasadnić wybór, odnosząc się do:
    • Celu badania (eksploracja, weryfikacja, rozumienie)
    • Typu pytań badawczych (“ile?”, “jak często?” vs “dlaczego?”, “jak?”)
    • Charakteru zjawiska i dostępności próby
  4. Opisać konkretnie, jakie techniki zbierania danych zastosujecie

Wasz scenariusz badawczy:

Startup technologiczny wprowadza nową aplikację mobilną do nauki języków obcych opartą na sztucznej inteligencji i chce wiedzieć, czy ich aplikacja jest skuteczniejsza niż tradycyjne metody nauki (podręczniki, kursy stacjonarne). Firma ma budżet na badanie i dostęp do bazy 50 000 użytkowników aplikacji oraz danych o ich postępach (czas spędzony w aplikacji, ukończone lekcje, wyniki testów). Zależy im na jednoznacznym wyniku, który będą mogli wykorzystać w materiałach marketingowych.

Wasze odpowiedzi:

Wybrana metoda/metody (zaznacz X):

[ ] Tylko ilościowa

[ ] Tylko jakościowa

[ ] Mieszana

Uzasadnienie wyboru metody:

(Odnieś się do: celu badania, typu pytań, charakteru zjawiska, dostępności danych/uczestników)

Konkretne techniki zbierania danych, które zastosujecie:

(Np. ankieta CAWI, wywiady IDI, FGI, analiza danych zastanych, obserwacja, itp.)

Jeśli wybraliście metodę mieszaną - opisz strategię:

(Sekwencyjna wyjaśniająca? Eksploracyjna? Równoległa? W jakiej kolejności i dlaczego?)

Grupa 3

Instrukcje

Ćwiczenie: Dobór odpowiedniej metody badawczej

Wasz zespół otrzymał scenariusz badawczy do przeanalizowania. Waszym zadaniem jest:

  1. Przeczytać uważnie scenariusz badawczy
  2. Zdecydować, którą metodę (metodę/metody) byście zastosowali:
    • Ilościową (eksperyment, sondaż, analiza danych zastanych, obserwacja strukturalizowana)
    • Jakościową (wywiady pogłębione, FGI, etnografia, studium przypadku, obserwacja)
    • Mieszaną (sekwencyjna, równoległa, osadzona)
  3. Uzasadnić wybór, odnosząc się do:
    • Celu badania (eksploracja, weryfikacja, rozumienie)
    • Typu pytań badawczych (“ile?”, “jak często?” vs “dlaczego?”, “jak?”)
    • Charakteru zjawiska i dostępności próby
  4. Opisać konkretnie, jakie techniki zbierania danych zastosujecie

Wasz scenariusz badawczy:

Organizacja pozarządowa pracująca z osobami bezdomnymi zauważyła, że nowy program wsparcia mieszkaniowego “Housing First” (najpierw mieszkanie, potem pomoc socjalna) jest wykorzystywany przez niewielu uprawnionych. Chcą zrozumieć to zjawisko. Nie wiedzą, czy problem leży w świadomości programu, barierach dostępu, braku zaufania do instytucji, czy w czym innym. Mają bardzo ograniczony budżet (15 000 zł) i 3 miesiące na przeprowadzenie badania. Populacja jest trudno dostępna i nieufna wobec instytucji.

Wasze odpowiedzi:

Wybrana metoda/metody (zaznacz X):

[ ] Tylko ilościowa

[ ] Tylko jakościowa

[ ] Mieszana

Uzasadnienie wyboru metody:

(Odnieś się do: celu badania, typu pytań, charakteru zjawiska, dostępności danych/uczestników)

Konkretne techniki zbierania danych, które zastosujecie:

(Np. ankieta CAWI, wywiady IDI, FGI, analiza danych zastanych, obserwacja, itp.)

Jeśli wybraliście metodę mieszaną - opisz strategię:

(Sekwencyjna wyjaśniająca? Eksploracyjna? Równoległa? W jakiej kolejności i dlaczego?)

Grupa 4

Instrukcje

Ćwiczenie: Dobór odpowiedniej metody badawczej

Wasz zespół otrzymał scenariusz badawczy do przeanalizowania. Waszym zadaniem jest:

  1. Przeczytać uważnie scenariusz badawczy
  2. Zdecydować, którą metodę (metodę/metody) byście zastosowali:
    • Ilościową (eksperyment, sondaż, analiza danych zastanych, obserwacja strukturalizowana)
    • Jakościową (wywiady pogłębione, FGI, etnografia, studium przypadku, obserwacja)
    • Mieszaną (sekwencyjna, równoległa, osadzona)
  3. Uzasadnić wybór, odnosząc się do:
    • Celu badania (eksploracja, weryfikacja, rozumienie)
    • Typu pytań badawczych (“ile?”, “jak często?” vs “dlaczego?”, “jak?”)
    • Charakteru zjawiska i dostępności próby
  4. Opisać konkretnie, jakie techniki zbierania danych zastosujecie

Wasz scenariusz badawczy:

Ministerstwo Edukacji Narodowej chce zbadać postawy nauczycieli wobec sztucznej inteligencji w edukacji w całej Polsce. Interesuje ich, jaki procent nauczycieli korzysta z narzędzi AI w pracy, jakie są główne obawy i bariery, oraz które czynniki (wiek, doświadczenie zawodowe, przedmiot nauczania, lokalizacja szkoły) wpływają na gotowość do wykorzystania AI. Wyniki mają posłużyć do zaprojektowania ogólnopolskiego programu szkoleń. Ministerstwo ma duży budżet (500 000 zł) i 6 miesięcy na realizację badania. Potrzebują wyników, które będą reprezentatywne dla wszystkich nauczycieli w Polsce.

Wasze odpowiedzi:

Wybrana metoda/metody (zaznacz X):

[ ] Tylko ilościowa

[ ] Tylko jakościowa

[ ] Mieszana

Uzasadnienie wyboru metody:

(Odnieś się do: celu badania, typu pytań, charakteru zjawiska, dostępności danych/uczestników)

Konkretne techniki zbierania danych, które zastosujecie:

(Np. ankieta CAWI, wywiady IDI, FGI, analiza danych zastanych, obserwacja, itp.)

Jeśli wybraliście metodę mieszaną - opisz strategię:

(Sekwencyjna wyjaśniająca? Eksploracyjna? Równoległa? W jakiej kolejności i dlaczego?)

Grupa 5

Instrukcje

Ćwiczenie: Dobór odpowiedniej metody badawczej

Wasz zespół otrzymał scenariusz badawczy do przeanalizowania. Waszym zadaniem jest:

  1. Przeczytać uważnie scenariusz badawczy
  2. Zdecydować, którą metodę (metodę/metody) byście zastosowali:
    • Ilościową (eksperyment, sondaż, analiza danych zastanych, obserwacja strukturalizowana)
    • Jakościową (wywiady pogłębione, FGI, etnografia, studium przypadku, obserwacja)
    • Mieszaną (sekwencyjna, równoległa, osadzona)
  3. Uzasadnić wybór, odnosząc się do:
    • Celu badania (eksploracja, weryfikacja, rozumienie)
    • Typu pytań badawczych (“ile?”, “jak często?” vs “dlaczego?”, “jak?”)
    • Charakteru zjawiska i dostępności próby
  4. Opisać konkretnie, jakie techniki zbierania danych zastosujecie

Wasz scenariusz badawczy:

Duże przedsiębiorstwo produkcyjne (2000 pracowników) obserwuje rosnący problem wypalenia zawodowego i rotacji pracowników w dziale produkcji. Zarząd chce wprowadzić program wellbeing dla pracowników, ale najpierw potrzebuje dogłębnego zrozumienia problemu. Chcą wiedzieć, jak duży jest problem (ilu pracowników doświadcza wypalenia), jakie są jego przyczyny (organizacja pracy? relacje z przełożonymi? wynagrodzenie? work-life balance?), oraz jak pracownicy postrzegają kulturę organizacyjną firmy. Firma ma budżet 80 000 zł i 4 miesiące. Wyniki mają być prezentowane zarządowi i związkom zawodowym, więc muszą być wiarygodne dla obu stron.

Wasze odpowiedzi:

Wybrana metoda/metody (zaznacz X):

[ ] Tylko ilościowa

[ ] Tylko jakościowa

[ ] Mieszana

Uzasadnienie wyboru metody:

(Odnieś się do: celu badania, typu pytań, charakteru zjawiska, dostępności danych/uczestników)

Konkretne techniki zbierania danych, które zastosujecie:

(Np. ankieta CAWI, wywiady IDI, FGI, analiza danych zastanych, obserwacja, itp.)

Jeśli wybraliście metodę mieszaną - opisz strategię:

(Sekwencyjna wyjaśniająca? Eksploracyjna? Równoległa? W jakiej kolejności i dlaczego?)