GRUPA 1: Dyskryminacja ze względu na wiek w miejscu pracy

Cel: Zidentyfikowanie i analiza trzech form dyskryminacji (rażącej, subtelnej, ukrytej) wobec osób starszych w kontekście zatrudnienia.

Profil kandydata

Marek Kowalski

  • Wiek: 59 lat
  • Obecne stanowisko: Niedawno zwolniony Kierownik Działu IT
  • Wykształcenie: Magister informatyki (1989), liczne certyfikaty branżowe (Azure, AWS)
  • Doświadczenie: 32 lata w IT, specjalizacja w bezpieczeństwie cybernetycznym i zarządzaniu zespołami
  • Dodatkowy kontekst:
    • Zarządzał zespołami do 20 osób
    • Przeprowadził firmę przez transformację cyfrową
    • Aktywny blog o cyberbezpieczeństwie z 15 000 obserwujących
    • Zwolniony gdy firma “przechodziła odmładzanie kadry”
    • Regularnie uczestniczy w szkoleniach i konferencjach branżowych
    • Konsekwentnie otrzymywał doskonałe oceny wyników
    • Poszukuje stanowisk kierowniczych z wynagrodzeniem 12 000 zł

CZĘŚĆ 1: Identyfikacja form dyskryminacji

Zadanie 1A: Dyskryminacja rażąca

Definicja: Celowa, świadoma i widoczna forma dyskryminacji.

Zidentyfikujcie 2 przykłady RAŻĄCEJ dyskryminacji, których Marek może doświadczyć w procesie rekrutacji lub w pracy:

Przykład 1:

Co się dzieje (konkretne zachowanie):

Dlaczego to jest rażąca dyskryminacja (celowa, widoczna):

Przykład 2:

Co się dzieje:

Dlaczego to jest rażąca dyskryminacja:

Zadanie 1B: Dyskryminacja subtelna

Definicja: Mniej widoczna, często niezamierzona, zinternalizowana jako “normalna”.

Zidentyfikujcie 2 przykłady SUBTELNEJ dyskryminacji:

Przykład 1:

Co się dzieje (mikroagresja, komentarz, założenie):

Dlaczego jest to subtelne (trudno udowodnić, wydaje się “niewinne”):

Jak Marek może się czuć:

Przykład 2:

Co się dzieje:

Dlaczego jest to subtelne:

Jak Marek może się czuć:

Zadanie 1C: Dyskryminacja ukryta

Definicja: Celowo zamaskowana, złośliwie motywowana, z pozornie “uzasadnionymi” powodami.

Zidentyfikujcie 2 przykłady UKRYTEJ dyskryminacji:

Przykład 1:

Co się dzieje (strategia wykluczenia):

Oficjalne uzasadnienie (co mówi pracodawca):

Prawdziwy motyw (ageizm):

Przykład 2:

Co się dzieje:

Oficjalne uzasadnienie:

Prawdziwy motyw:

CZĘŚĆ 2: Synteza

Pytanie 1: Którą formę najtrudniej udowodnić?

Która forma dyskryminacji jest najtrudniejsza do udokumentowania i ścigania prawnie? Dlaczego?

Pytanie 2: Konsekwencje kumulatywne

Jak doświadczanie wszystkich trzech form dyskryminacji jednocześnie może wpłynąć na zdrowie psychiczne i zawodowe Marka?

Pytanie 3: Przeciwdziałanie

Zaproponujcie JEDNĄ konkretną interwencję dla KAŻDEJ formy dyskryminacji:

Przeciw rażącej:

Przeciw subtelnej:

Przeciw ukrytej:

GRUPA 2: Dyskryminacja ze względu na płeć i seksizm

Cel: Zidentyfikowanie i analiza trzech form dyskryminacji wobec kobiet w środowisku zawodowym, ze szczególnym uwzględnieniem wrogiego i życzliwego seksizmu.

Profil kandydatki

Anna Nowak

  • Wiek: 34 lata
  • Obecne stanowisko: Inżynier oprogramowania, Senior Developer
  • Wykształcenie: Magister informatyki z wyróżnieniem, PhD w trakcie (AI/ML)
  • Doświadczenie: 10 lat w programowaniu, specjalizacja w sztucznej inteligencji
  • Dodatkowy kontekst:
    • Jedyna kobieta w 15-osobowym zespole programistów
    • Stworzyła kluczowy algorytm wykorzystywany w głównym produkcie firmy
    • Publikuje w międzynarodowych czasopismach naukowych
    • Ma 2-letnie dziecko, planuje drugie za rok
    • Ubiega się o awans na stanowisko Team Lead
    • Znana z asertywności w dyskusjach technicznych
    • Aktywnie uczestniczy w programach mentoringowych dla kobiet w IT

CZĘŚĆ 1: Identyfikacja form dyskryminacji

Zadanie 2A: Dyskryminacja rażąca (wrogi seksizm)

Wrogi seksizm: Jawnie negatywny, postrzeganie kobiet jako zagrożenia dla dominacji mężczyzn.

Zidentyfikujcie 2 przykłady rażącej dyskryminacji/wrogiego seksizmu:

Przykład 1:

Co się dzieje (konkretne zachowanie, komentarz):

Jak to odzwierciedla wrogi seksizm:

Przykład 2:

Co się dzieje:

Jak to odzwierciedla wrogi seksizm:

Zadanie 2B: Dyskryminacja subtelna (życzliwy seksizm)

Życzliwy seksizm: Pozornie pozytywny, protekcjonalny, ale ograniczający i infantylizujący.

Zidentyfikujcie 2 przykłady subtelnej dyskryminacji/życzliwego seksizmu:

Przykład 1:

Co się dzieje (“komplement”, “uprzejme” zachowanie):

Dlaczego to jest dyskryminujące mimo pozornej życzliwości:

Jak Anna może się czuć:

Przykład 2:

Co się dzieje:

Dlaczego to jest dyskryminujące:

Jak Anna może się czuć:

Zadanie 2C: Dyskryminacja ukryta

Zidentyfikujcie 2 przykłady ukrytej dyskryminacji wobec Anny:

Przykład 1:

Co się dzieje (ukryta strategia wykluczenia):

Oficjalne uzasadnienie:

Prawdziwy motyw (seksizm):

Przykład 2:

Co się dzieje:

Oficjalne uzasadnienie:

Prawdziwy motyw:

CZĘŚĆ 2: Synteza

Pytanie 1: Wrogi vs życzliwy seksizm

Który jest bardziej szkodliwy dla równości płci i dlaczego? Czy życzliwy seksizm jest “lepszy” bo jest “życzliwy”?

Pytanie 2: Macierzyństwo jako czynnik

Jak fakt posiadania dziecka i planowanie kolejnego może wpływać na wszystkie trzy formy dyskryminacji? Podajcie konkretne przykłady:

Pytanie 3: Backlash effect

Anna jest asertywna i kompetentna - cechy stereotypowo “męskie”. Jak może to prowadzić do jeszcze większej dyskryminacji? (Podpowiedź: naruszanie stereotypów płciowych)

GRUPA 3: Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową

Cel: Zidentyfikowanie i analiza trzech form dyskryminacji wobec osób LGBTQ+ w środowisku zawodowym.

Profil kandydata

Michał Zieliński

  • Wiek: 28 lat
  • Obecne stanowisko: Specjalista ds. marketingu
  • Wykształcenie: Magister zarządzania, studia podyplomowe z marketingu cyfrowego
  • Doświadczenie: 5 lat w marketingu, specjalizacja w social media i brandingu
  • Dodatkowy kontekst:
    • Otwarcie gej, w związku od 3 lat
    • Prowadzi korporacyjną grupę wsparcia dla pracowników LGBTQ+
    • Jego Instagram zawiera zdjęcia z partnerem i z Pride
    • Ubiera się w nieco bardziej kolorowy i “nietypowy” sposób
    • Mówi z charakterystyczną intonacją postrzeganą jako “kobieca”
    • Doskonałe wyniki w pracy, pozytywne opinie klientów
    • Ubiega się o stanowisko Senior Marketing Manager
    • Firma ma oficjalną politykę równościową, ale nie wszyscy pracownicy ją akceptują

CZĘŚĆ 1: Identyfikacja form dyskryminacji

Zadanie 3A: Dyskryminacja rażąca

Zidentyfikujcie 2 przykłady rażącej dyskryminacji wobec Michała:

Przykład 1:

Co się dzieje (jawne zachowanie dyskryminacyjne):

Jak to odzwierciedla heteroseksizm:

Przykład 2:

Co się dzieje:

Jak to odzwierciedla heteroseksizm:

Zadanie 3B: Dyskryminacja subtelna

Zidentyfikujcie 2 przykłady subtelnej dyskryminacji:

Przykład 1:

Co się dzieje (mikroagresja, założenie heteronormatywne):

Dlaczego jest subtelne:

Jak Michał może się czuć:

Przykład 2:

Co się dzieje:

Dlaczego jest subtelne:

Jak Michał może się czuć:

Zadanie 3C: Dyskryminacja ukryta

Zidentyfikujcie 2 przykłady ukrytej dyskryminacji:

Przykład 1:

Co się dzieje (strategia wykluczenia):

Oficjalne uzasadnienie (racjonalizacja):

Prawdziwy motyw (homofobia):

Przykład 2:

Co się dzieje:

Oficjalne uzasadnienie:

Prawdziwy motyw:

CZĘŚĆ 2: Synteza

Pytanie 1: Polityki równościowe a rzeczywistość

Firma ma oficjalną politykę równościową wobec LGBTQ+, ale Michał nadal doświadcza dyskryminacji. Dlaczego same polityki nie wystarczają?

Pytanie 2: “Passing” i widoczność

Michał jest “widocznie” gejem (sposób mówienia, ubiór, Instagram). Czy gdyby był mniej “widoczny”, miałby mniej dyskryminacji? Czy to oznacza że powinien się “ukrywać”? Jakie są psychologiczne koszty ukrywania?

Pytanie 3: Intersectional discrimination

Wyobraźcie sobie że Michał jest dodatkowo osobą transpłciową lub pochodzi z mniejszości etnicznej. Jak dyskryminacja mogłaby się “kumulować”?

GRUPA 4: Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność

Cel: Zidentyfikowanie i analiza trzech form dyskryminacji wobec osób z niepełnosprawnościami w środowisku zawodowym.

Profil kandydatki

Karolina Wiśniewska

  • Wiek: 31 lat
  • Obecne stanowisko: Freelance graficzka i UX designer
  • Wykształcenie: Magister projektowania graficznego z wyróżnieniem
  • Doświadczenie: 8 lat w designie, specjalizacja w UX/UI dla aplikacji mobilnych
  • Tło: Porusza się na wózku elektrycznym z powodu porażenia mózgowego
  • Dodatkowy kontekst:
    • Stworzyła nagradzane projekty dla międzynarodowych klientów
    • Prowadzi warsztaty o projektowaniu dostępności (accessibility)
    • Biegła znajomość narzędzi Adobe, Figma, Sketch
    • Ma lekko utrudnioną mowę (dysartria), ale w pełni zrozumiała
    • Potrzebuje miejsca pracy z dostępem dla wózka i elastycznych godzin (terapie)
    • Ubiega się o stałe zatrudnienie jako Senior UX Designer
    • Portfolio pełne sukcesów, doskonałe referencje od klientów

CZĘŚĆ 1: Identyfikacja form dyskryminacji

Zadanie 4A: Dyskryminacja rażąca

Zidentyfikujcie 2 przykłady rażącej dyskryminacji wobec Karoliny:

Przykład 1:

Co się dzieje (jawne wykluczenie, odmowa):

Jak to odzwierciedla ableism (dyskryminację osób niepełnosprawnych):

Przykład 2:

Co się dzieje:

Jak to odzwierciedla ableism:

Zadanie 4B: Dyskryminacja subtelna

Zidentyfikujcie 2 przykłady subtelnej dyskryminacji:

Przykład 1:

Co się dzieje (założenia, mikroagresje, infantylizacja):

Dlaczego jest subtelne:

Jak Karolina może się czuć:

Przykład 2:

Co się dzieje:

Dlaczego jest subtelne:

Jak Karolina może się czuć:

Zadanie 4C: Dyskryminacja ukryta

Zidentyfikujcie 2 przykłady ukrytej dyskryminacji:

Przykład 1:

Co się dzieje (ukryta strategia unikania zatrudnienia):

Oficjalne uzasadnienie:

Prawdziwy motyw (ableism):

Przykład 2:

Co się dzieje:

Oficjalne uzasadnienie:

Prawdziwy motyw:

CZĘŚĆ 2: Synteza

Pytanie 1: “Reasonable accommodation”

Karolina wymaga dostosowań miejsca pracy (dostęp dla wózka, elastyczne godziny). Kiedy odmowa tych dostosowań jest dyskryminacją, a kiedy “uzasadnionym obciążeniem” dla pracodawcy?

Pytanie 2: Redukcja do niepełnosprawności

Karolina jest wysoko wykwalifikowaną designerką, ale ludzie często widzą najpierw wózek. Jak “redukcja do niepełnosprawności” wpływa na wszystkie trzy formy dyskryminacji?

Pytanie 3: Model medyczny vs społeczny niepełnosprawności

Model medyczny: Niepełnosprawność to problem jednostki, trzeba “naprawić” osobę.

Model społeczny: Niepełnosprawność to problem środowiska i postaw społecznych.

Jak te dwa modele wpływają na formy dyskryminacji? Który model promuje każda forma?